Formularz GUS PNT-01 jest rocznym sprawozdaniem statystycznym dotyczącym działalności badawczej i rozwojowej (B+R) prowadzonej w Polsce. Główny Urząd Statystyczny (GUS) zbiera na jego podstawie dane o nakładach finansowych na B+R, personelu zaangażowanym w prace badawcze oraz aparaturze naukowo-badawczej.
Sprawozdanie sporządza się za rok kalendarzowy (nawet jeśli rok obrotowy jednostki jest inny) i składa elektronicznie przez Portal Sprawozdawczy GUS do 31 marca roku następnego. Dane zbierane w PNT-01 są dostosowane do standardów międzynarodowych zawartych w Podręczniku Frascati 2015, stosowanych w krajach OECD i UE.
Sprawozdanie PNT-01 służy do oceny potencjału naukowo-badawczego kraju. Na jego podstawie GUS tworzy statystyki działalności B+R, które trafiają do Eurostatu i OECD.
Dokument ten pełni 5 głównych funkcji:
Kształtowanie polityki naukowej i technologicznej (rząd i agencje podejmują na tej podstawie decyzje o finansowaniu badań i programach wsparcia).
Monitorowanie celów strategicznych (weryfikacja, czy nakłady na B+R rosną i czy Polska zbliża się do modelu gospodarki opartej na wiedzy).
Porównania międzynarodowe (dane z PNT-01 trafiają do Eurostatu i OECD, umożliwiając zestawienie Polski z innymi krajami).
Planowanie narzędzi wsparcia B+R (dane o wydatkach i zatrudnieniu są niezbędne do tworzenia i oceny ulg podatkowych, np. ulgi B+R i IP Box).
Dokumentowanie działalności B+R dla celów podatkowych (nowsze wersje PNT-01 zawierają pytania o korzystanie z IP Box; złożone sprawozdanie może stanowić dowód prowadzenia działalności B+R w razie kontroli skarbowej).
Obowiązek złożenia sprawozdania PNT-01 spoczywa na podmiotach, które w danym roku kalendarzowym prowadziły działalność badawczą lub rozwojową, finansowały ze środków własnych prace B+R wykonywane przez inny podmiot lub zostały wskazane w programie badań statystycznych statystyki publicznej.
Przedsiębiorstwa – wszystkie firmy prowadzące prace B+R, niezależnie od wielkości, formy prawnej czy branży.
Uczelnie wyższe – działające na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Instytuty badawcze i instytuty PAN – jednostki naukowe prowadzące działalność B+R.
Beneficjenci środków publicznych na B+R – podmioty, które otrzymały finansowanie na B+R np. od NCBR, NCN lub z funduszy UE.
Agencje rządowe – rozdysponowujące środki budżetowe na B+R (wykazują dane dwa razy: w dziale nakładów i w dziale 7).
Podmioty, które w danym roku NIE prowadziły działalności B+R, NIE finansowały prac B+R i NIE zostały wskazane w programie badań statystycznych, nie mają obowiązku składania PNT-01. Samo korzystanie z ulgi B+R lub IP Box nie tworzy automatycznego obowiązku – ale złożenie PNT-01 może stanowić istotny dowód dokumentujący prowadzenie działalności B+R.
Sprawozdanie PNT-01 należy złożyć do 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy (np. PNT-01 za 2025 r. – do 31 marca 2026 r.). Sprawozdanie dotyczy danych za rok kalendarzowy, nawet jeśli rok obrotowy jednostki jest inny – wówczas dane podaje się według stanu na 31 grudnia.
| Naruszenie | Konsekwencja | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Niezłożenie sprawozdania w terminie | Kara grzywny do 5 000 zł | Art. 57 ustawy o statystyce publicznej |
| Podanie nieprawdziwych danych | Kara grzywny do 5 000 zł | Art. 56 ustawy o statystyce publicznej |
| Notoryczne unikanie złożenia | Postępowanie karne | Art. 57–58 ustawy o statystyce publicznej |
| Niezgodność przy rozliczaniu dotacji B+R | Kłopoty z rozliczeniem dotacji, ryzyko wstrzymania finansowania | Warunki umowy o dofinansowanie |
Ważne: GUS bezwzględnie weryfikuje i koryguje każdy wpływający formularz. Jeśli podmiot otrzymał dofinansowanie na B+R (np. od NCBR), musi również przesłać kopię PNT-01 w formacie XML bezpośrednio do NCBR.
Sprawozdanie PNT-01 składa się wyłącznie elektronicznie przez Portal Sprawozdawczy GUS. Wersja PDF jest dostępna poglądowo na stronie form.stat.gov.pl.
Pobierz wzór PNT-01 (PDF poglądowy) – wersja do zapoznania się ze strukturą formularza przed wypełnieniem online.
Formularz PNT-01 składa się z działu 0 (pytania wstępne) oraz działów 1–8 obejmujących szczegółowe dane o działalności B+R. Wszystkie jednostki wypełniają dział 0 i dział 8; jednostki rządowe dodatkowo dział 7.
Dział 0 – pytania wstępne: czy jednostka prowadziła działalność B+R, czy finansowała prace B+R, czy posiada jednostki organizacyjne w innych miejscowościach.
Dział 1 – nakłady wewnętrzne na B+R: wydatki bieżące (wynagrodzenia, materiały, usługi) i inwestycyjne (aparatura, budynki) na działalność B+R realizowaną w jednostce.
Dział 2 – nakłady zewnętrzne na B+R: środki wydane na zakup usług B+R od innych podmiotów.
Dział 3 – personel B+R: liczba osób zaangażowanych w B+R z podziałem na badaczy, techników i personel pomocniczy; ekwiwalenty pełnego czasu pracy (EPC); dane o wykształceniu.
Dział 4 – aparatura naukowo-badawcza: wartość początkowa i aktualna sprzętu, data nabycia, intensywność wykorzystania.
Dział 5–6 – podział nakładów: według dziedzin nauki, rodzajów działalności gospodarczej i celów społeczno-ekonomicznych.
Dział 7 – środki budżetowe na B+R: (tylko jednostki rządowe/samorządowe) alokacja środków z budżetu państwa na B+R.
Dział 8 – obciążenie respondenta: szacunkowy czas przeznaczony na przygotowanie danych do sprawozdania.
Ważne: Dane w PNT-01 muszą być spójne z dokumentacją finansowo-księgową jednostki. Jeśli jednostka posiada oddziały w innych miejscowościach prowadzące B+R – musi sporządzić oddzielne sprawozdania dla każdej miejscowości oraz sprawozdanie zbiorcze.
Sprawozdanie PNT-01 składa się wyłącznie elektronicznie przez Portal Sprawozdawczy GUS (raport.stat.gov.pl). Wersja papierowa nie jest dopuszczalna. Złożenie sprawozdania przez Portal jest jednoznaczne z dopełnieniem obowiązku sprawozdawczego.
Portal Sprawozdawczy GUS: zaloguj się na swoje konto, wyszukaj formularz PNT-01 i wypełnij go online. System posiada walidację – sprawdza spójność danych i sygnalizuje błędy. Może również podpowiadać dane z poprzedniego roku.
Eksport do XML (dla beneficjentów NCBR): po zatwierdzeniu sprawozdania w Portalu można wygenerować plik XML i przesłać go bezpośrednio do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju – jeśli wymaga tego umowa o dofinansowanie.
Rejestracja na Portalu: jeśli podmiot nie posiada konta – należy się zarejestrować na raport.stat.gov.pl z wyprzedzeniem, ponieważ aktywacja może potrwać.
Aby wypełnić sprawozdanie PNT-01, należy zalogować się na Portal Sprawozdawczy GUS i uzupełnić kolejne działy formularza.
Krok 1: Zaloguj się na Portal Sprawozdawczy. Wejdź na raport.stat.gov.pl, zaloguj się i wybierz formularz PNT-01 za odpowiedni rok.
Krok 2: Wypełnij dział 0 – pytania wstępne. Odpowiedz, czy jednostka prowadziła B+R, finansowała prace B+R i czy posiada oddziały w innych miejscowościach.
Krok 3: Wypełnij dział 1–2 – nakłady. Podaj nakłady wewnętrzne (wynagrodzenia, materiały, amortyzacja, inwestycje) i zewnętrzne na B+R.
Krok 4: Wypełnij dział 3 – personel. Podaj liczbę osób zaangażowanych w B+R z podziałem na kategorie, EPC i wykształcenie.
Krok 5: Wypełnij dział 4–6 – aparatura i podziały. Opisz aparaturę B+R oraz podziel nakłady według dziedzin nauki i celów.
Krok 6: Wypełnij dział 8 – obciążenie respondenta. Podaj szacunkowy czas poświęcony na przygotowanie danych.
Krok 7: Zweryfikuj i zatwierdź. System sprawdzi spójność danych. Po korekcie ewentualnych błędów – zatwierdź i wyślij sprawozdanie. Opcjonalnie wygeneruj plik XML dla NCBR.
Przed zatwierdzeniem sprawozdania PNT-01 osoba odpowiedzialna powinna sprawdzić 8 kluczowych elementów.
1. Sprawdź spójność danych z dokumentacją finansowo-księgową (rachunki, faktury, listy płac).
2. Upewnij się, że dane dotyczą roku kalendarzowego (01.01–31.12), nawet jeśli rok obrotowy jest inny.
3. Zweryfikuj, czy personel B+R jest prawidłowo podzielony na badaczy, techników i personel pomocniczy.
4. Przelicz czas pracy personelu na ekwiwalenty pełnego czasu pracy (EPC) – minimum 0,1 EPC.
5. Sprawdź spójność z innymi sprawozdaniami GUS (np. SP, PNT-02).
6. Jeśli jednostka ma oddziały w innych miejscowościach – sporządź oddzielne sprawozdania + zbiorcze.
7. Przeczytaj oficjalne objaśnienia do formularza (dostępne na form.stat.gov.pl).
8. Jeśli korzystasz z dofinansowania NCBR – wygeneruj plik XML i prześlij do NCBR.
Aby uniknąć błędów, należy dokładnie znać definicję działalności B+R według Podręcznika Frascati i stosować spójne dane księgowe. System Portalu Sprawozdawczego GUS posiada wbudowaną walidację, ale nie wykryje błędów merytorycznych.
| ❌ Najczęstszy błąd | ✓ Prawidłowe postępowanie |
|---|---|
| Zaliczenie do B+R działań niebędących B+R (np. rutynowych testów jakości) | Stosowanie definicji B+R z Podręcznika Frascati 2015 – B+R musi być pracą twórczą, metodyczną, o nowym celu |
| Niezgodność nakładów z dokumentacją księgową | Spójność danych PNT-01 z ewidencją finansową, rachunkami i fakturami |
| Błędne przeliczenie EPC personelu B+R | Przeliczenie czasu pracy na EPC według faktycznego zaangażowania w B+R (minimum 0,1 EPC) |
| Podanie danych za rok obrotowy zamiast kalendarzowego | Dane za rok kalendarzowy (01.01–31.12), nawet jeśli rok obrotowy jest inny |
| Brak oddzielnych sprawozdań dla oddziałów w innych miejscowościach | Sporządzenie oddzielnego sprawozdania dla każdej miejscowości + sprawozdania zbiorczego |
Nie wiem, czy moja działalność to B+R: Sprawdź definicję w Podręczniku Frascati 2015 – B+R to praca twórcza, prowadzona metodycznie, podejmowana w celu zwiększenia zasobów wiedzy lub znalezienia nowych zastosowań. Rutynowe testy, drobne modyfikacje i wdrożenia NIE są B+R.
System zgłasza błędy walidacji: Portal Sprawozdawczy sprawdza spójność wewnętrzną danych. Sprawdź, czy sumy się zgadzają, czy EPC nie przekracza liczby osób i czy podziały nakładów sumują się do 100%.
Nie mam konta na Portalu Sprawozdawczym: Zarejestruj się na raport.stat.gov.pl z wyprzedzeniem – aktywacja konta może potrwać kilka dni roboczych.
NCBR wymaga kopii XML: Po zatwierdzeniu sprawozdania w Portalu wygeneruj plik XML (opcja dostępna po zatwierdzeniu) i prześlij go do NCBR zgodnie z wymogami umowy o dofinansowanie.
Sprawozdanie PNT-01 należy złożyć za każdy rok kalendarzowy, w którym podmiot prowadził lub finansował działalność B+R.
| Sytuacja | PNT-01? | Uwagi |
|---|---|---|
| Firma prowadzi własne prace B+R (nowy produkt, technologia) | TAK | Wypełnij działy 0–6, 8 |
| Firma zleca prace B+R innemu podmiotowi | TAK | Wykazanie nakładów zewnętrznych w dziale 2 |
| Firma korzysta z ulgi B+R / IP Box, ale nie prowadzi B+R systemowo | Zalecane | Złożenie PNT-01 dokumentuje działalność B+R w razie kontroli skarbowej |
| Uczelnia wyższa prowadząca badania naukowe | TAK | Obowiązkowe – uczelnie są wskazane w PBSSP |
| Firma otrzymała dofinansowanie NCBR na projekt B+R | TAK + XML do NCBR | Obowiązkowe + kopia XML dla NCBR |
| Firma nie prowadziła B+R w danym roku | NIE | Brak obowiązku, chyba że wskazana w PBSSP |
Aby wybrać odpowiednie sprawozdanie, podmiot musi określić zakres swojej działalności B+R i innowacyjnej.
| Kryterium | PNT-01 | PNT-02 | SP (Roczna ankieta) |
|---|---|---|---|
| Zakres | Działalność badawcza i rozwojowa (B+R) | Działalność innowacyjna przedsiębiorstw | Ogólna działalność gospodarcza podmiotu |
| Kto składa? | Podmioty prowadzące/finansujące B+R | Przedsiębiorstwa innowacyjne | Wszystkie podmioty objęte PBSSP |
| Częstotliwość | Rocznie (do 31 marca) | Co 2 lata | Rocznie |
| Forma | Elektronicznie (Portal Sprawozdawczy) | Elektronicznie | Elektronicznie |
| Powiązanie | Nakłady B+R z PNT-01 są porównywane z danymi z SP | Uzupełnia PNT-01 o dane o innowacjach | Zawiera pytania o wystąpieniu nakładów B+R |
Formularz PNT-01 jest sformalizowanym sprawozdaniem statystycznym składanym wyłącznie elektronicznie. Poniżej 8 kluczowych parametrów technicznych.
Nazwa formularza: PNT-01 – Sprawozdanie o działalności badawczej i rozwojowej (B+R).
Wydawca: Główny Urząd Statystyczny (GUS).
Częstotliwość: Roczne – za rok kalendarzowy, termin do 31 marca roku następnego.
Forma złożenia: Wyłącznie elektronicznie przez Portal Sprawozdawczy GUS (raport.stat.gov.pl).
Struktura: Dział 0 (pytania wstępne) + Działy 1–8 + Załączniki 1–2.
Standard międzynarodowy: Podręcznik Frascati 2015 (OECD); Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 995/2012.
Eksport danych: Możliwość wygenerowania pliku XML (wymagane przez NCBR dla beneficjentów dofinansowania B+R).
Podstawa prawna: Art. 30 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799, z późn. zm.); Program badań statystycznych statystyki publicznej na dany rok.
Do 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie (np. za 2025 r. – do 31 marca 2026 r.).
Tak, obowiązek dotyczy wszystkich podmiotów prowadzących lub finansujących działalność B+R, niezależnie od wielkości firmy i formy prawnej.
Kara grzywny do 5 000 zł (art. 56–57 ustawy o statystyce publicznej). Przy notorycznym unikaniu – postępowanie karne.
Nie, sprawozdanie PNT-01 składa się wyłącznie elektronicznie przez Portal Sprawozdawczy GUS (raport.stat.gov.pl).
Złożone sprawozdanie PNT-01 może stanowić istotny dowód dokumentujący prowadzenie działalności B+R w razie kontroli skarbowej. Nowsze wersje formularza zawierają pytania o korzystanie z IP Box.
Tak, jeśli podmiot korzysta z dofinansowania NCBR na projekt B+R – wymagane jest przesłanie kopii sprawozdania w formacie XML bezpośrednio do NCBR.
Podmiot składający sprawozdanie PNT-01 może potrzebować powiązanych formularzy i narzędzi.
PNT-02: Sprawozdanie o innowacjach w przemysłowy i usługach – składane co 2 lata, uzupełnia PNT-01 o dane o innowacjach.
SP (Roczna ankieta przedsiębiorstw): Ogólne sprawozdanie o działalności gospodarczej – dane o B+R z PNT-01 są porównywane z danymi z SP.
Portal Sprawozdawczy GUS: Platforma do składania wszystkich sprawozdań statystycznych online (raport.stat.gov.pl).
Objaśnienia do PNT-01: Oficjalna instrukcja wypełniania formularza – dostępna na form.stat.gov.pl.
Program fillup: Aplikacja do elektronicznego wypełniania formularzy statystycznych z weryfikacją danych.
Art. 30 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1799, z późn. zm.).
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych statystyki publicznej na dany rok (PBSSP).
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 995/2012 z dnia 26 października 2012 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania decyzji nr 1608/2003/WE w sprawie statystyk nauki i techniki (Dz. Urz. UE L 299 z 26.10.2012, str. 18).
PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz – przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.
Pamiętaj, że podpisując dokument kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz został zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.
Poniższa tabela przedstawia 10 kluczowych pojęć związanych ze sprawozdaniem PNT-01.
| Pojęcie | Wyjaśnienie |
|---|---|
| PNT-01 | Roczne sprawozdanie statystyczne o działalności badawczej i rozwojowej (B+R), składane do GUS elektronicznie do 31 marca. |
| Działalność B+R | Praca twórcza, prowadzona metodycznie, podejmowana w celu zwiększenia zasobów wiedzy lub znalezienia nowych zastosowań (definicja wg Podręcznika Frascati 2015). |
| Podręcznik Frascati 2015 | Międzynarodowy standard OECD definiujący działalność B+R i zasady jej pomiaru statystycznego. Stosowany w krajach OECD i UE. |
| EPC | Ekwiwalent pełnego czasu pracy – miara zaangażowania personelu w prace B+R. 1 EPC = pełny etat poświęcony wyłącznie B+R. |
| Nakłady wewnętrzne | Wydatki poniesione na działalność B+R realizowaną w samej jednostce (wynagrodzenia, materiały, amortyzacja, inwestycje). |
| Nakłady zewnętrzne | Środki wydane na zakup usług B+R od innych podmiotów (zlecanie prac badawczych, opłaty licencyjne). |
| Portal Sprawozdawczy GUS | Platforma elektroniczna do składania sprawozdań statystycznych (raport.stat.gov.pl). Jedyna dopuszczalna forma złożenia PNT-01. |
| NCBR | Narodowe Centrum Badań i Rozwoju – agencja finansująca projekty B+R. Beneficjenci NCBR muszą przesłać kopię PNT-01 w XML. |
| PBSSP | Program badań statystycznych statystyki publicznej – roczny program określający zakres obowiązków sprawozdawczych wobec GUS. |
| Ulga B+R / IP Box | Preferencje podatkowe związane z działalnością B+R. Złożenie PNT-01 może stanowić dowód prowadzenia B+R w razie kontroli skarbowej. |
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773)
PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz - przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.
Pamiętaj, że podpisując dokument kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz zastał zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.
Dołącz do programu resellerskiego i zostań specjalistą od przyjaznych formularzy, e-deklaracji i e-administracji, ponieważ fillup to formalności wypełnione.