Umowa o dzieło jest umową cywilnoprawną, w której wykonawca (przyjmujący zamówienie) zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia (art. 627 Kodeksu cywilnego). To umowa rezultatu – liczy się konkretny, mierzalny efekt, nie sam proces pracy.
Umowa o dzieło nie podlega składkom ZUS (co do zasady), ale od 1 stycznia 2021 r. zamawiający musi zgłosić ją do ZUS na formularzu RUD w ciągu 7 dni od zawarcia (kara za brak zgłoszenia: do 5 000 zł). Podatek dochodowy: 12% (skala), KUP 20% (standardowo) lub 50% (prawa autorskie).
Wzór umowy o dzieło służy do prawidłowego sformułowania umowy między zamawiającym a wykonawcą.
Dokument ten pełni 5 głównych funkcji:
Określenie przedmiotu dzieła (konkretny, mierzalny rezultat – np. projekt graficzny, tekst, program, mebel).
Ustalenie wynagrodzenia (ryczałtowe lub kosztorysowe – art. 628–629 KC).
Przeniesienie praw autorskich (jeśli dzieło jest utworem – umożliwia 50% KUP; pola eksploatacji).
Dowód w razie sporu (forma pisemna nie jest obowiązkowa, ale zalecana dla celów dowodowych).
Podstawa rozliczenia podatkowego (zamawiający wystawia PIT-11; wykonawca rozlicza w PIT-37).
Ważne: Dzieło musi być konkretnym rezultatem, nie czynnością. „Wykonanie projektu logo w 3 wariantach” = dzieło. „Bieżąca obsługa graficzna” = zlecenie (nie dzieło). ZUS może przekwalifikować umowę i naliczyć zaległe składki.
Umowę o dzieło zawierają zamawiający i wykonawca.
Zamawiający (osoba fizyczna lub firma): zleca wykonanie dzieła i płaci wynagrodzenie.
Wykonawca (osoba fizyczna lub przedsiębiorca): zobowiązuje się do wykonania dzieła.
Przedsiębiorca – wykonawca JDG: sam opłaca podatek i może być VAT-owcem.
Strony, których współpraca ma charakter ciągły, powtarzalny (obsługa, opieka, sprzątanie) – to umowa zlecenie lub umowa o pracę. Pracodawca z własnym pracownikiem – umowa podlega pełnym składkom ZUS (traktowana jak etat).
Umowa o dzieło nie ma terminu składania do urzędu – obowiązki dotyczą zgłoszenia RUD i rozliczenia podatku.
| Obowiązek | Termin | Uwagi |
|---|---|---|
| Zgłoszenie RUD do ZUS | 7 dni od zawarcia umowy | Kara za brak: do 5 000 zł (od 1.01.2021) |
| Zaliczka na PIT do US | Do 20. dnia mc po mc wypłaty | Zamawiający (jeśli firma) = płatnik |
| PIT-11 dla wykonawcy | Do końca lutego roku następnego | Zamawiający wystawia wykonawcy |
| PIT-37 (rozliczenie roczne) | Do 30 kwietnia roku następnego | Wykonawca rozlicza się w zeznaniu rocznym |
| Protokół odbioru dzieła | W dniu odbioru | Zalecany – dowód wykonania i podstawa wypłaty |
Ważne: Zgłoszenie RUD ma charakter ewidencyjny – nie powoduje oskładkowania. Ale brak zgłoszenia = wykroczenie.
Umowa o dzieło powinna zawierać następujące elementy:
Strony umowy: dane zamawiającego i wykonawcy (imię/nazwisko/nazwa, adres, PESEL/NIP).
Przedmiot dzieła: konkretny, mierzalny rezultat – precyzyjny opis.
Termin wykonania: data lub okres na wykonanie dzieła.
Wynagrodzenie: kwota brutto, sposób wypłaty (ryczałt / kosztorys).
Prawa autorskie (jeśli dotyczy): przeniesienie praw majątkowych + pola eksploatacji – podstawa do 50% KUP.
Protokół odbioru: sposób potwierdzenia wykonania dzieła.
Odpowiedzialność za wady: zasady reklamacji dzieła (art. 637–638 KC).
Podpisy stron: zamawiający i wykonawca (2 egzemplarze).
Umowę zawierają strony między sobą – bez składania do urzędu. Zgłoszenie RUD do ZUS – osobny obowiązek.
Forma pisemna (zalecana): 2 egzemplarze – prawnie nie są obowiązkowe, ale kluczowe dowodowo.
Forma ustna (dopuszczalna): prawnie ważna, ale trudna do udowodnienia w razie sporu.
Forma elektroniczna: z e-podpisem kwalifikowanym = równoważna z pisemną.
Wskazówka: Po zawarciu umowy – zgłoś RUD do ZUS w 7 dni (online przez PUE ZUS). Po wykonaniu dzieła – sporządź protokół odbioru.
Aby wypełnić wzór umowy o dzieło, należy opisać dzieło i określić wynagrodzenie.
Krok 1: Wpisz dane stron. Zamawiający + wykonawca (imię/nazwa, adres, PESEL/NIP).
Krok 2: Opisz przedmiot dzieła. Konkretny rezultat (nie czynność!). Np. „Projekt logo w 3 wariantach, pliki wektorowe.”
Krok 3: Określ termin i wynagrodzenie. Data wykonania + kwota brutto + sposób wypłaty.
Krok 4: Dodaj klauzulę praw autorskich (jeśli dotyczy). Przeniesienie praw + pola eksploatacji → podstawa do 50% KUP.
Krok 5: Określ zasady odbioru i reklamacji. Protokół odbioru, odpowiedzialność za wady, kary umowne.
Krok 6: Podpisy obu stron + data. 2 egzemplarze. Zgłoś RUD do ZUS w 7 dni.
Przed podpisaniem umowy należy sprawdzić 8 kluczowych elementów.
1. Przedmiot = konkretny rezultat (nie czynność ciągła). ZUS może przekwalifikować na zlecenie.
2. Wynagrodzenie brutto + sposób wypłaty (ryczałt/kosztorys).
3. KUP: 20% (standard) lub 50% (prawa autorskie) – limit 120 000 zł/rok.
4. Prawa autorskie: przeniesienie + pola eksploatacji (warunek 50% KUP).
5. Do 200 zł brutto = zryczałtowany podatek 12% bez KUP.
6. Zgłoszenie RUD do ZUS w 7 dni od zawarcia (kara do 5 000 zł).
7. Z własnym pracownikiem = pełne składki ZUS (jak etat).
8. Protokół odbioru – dowód wykonania dzieła (kluczowy przy kontroli ZUS).
Aby uniknąć błędów, należy precyzyjnie opisać dzieło i odróżnić je od zlecenia.
| ❌ Najczęstszy błąd | ✓ Prawidłowe postępowanie |
|---|---|
| Ogólnikowy opis („wykonanie prac graficznych”) | Konkretny rezultat: „Projekt logo w 3 wariantach, pliki wektorowe” |
| Brak klauzuli praw autorskich przy 50% KUP | Wpisz przeniesienie praw + pola eksploatacji. Bez tego US zakwestionuje 50% |
| Niezgłoszenie RUD do ZUS w 7 dni | Zgłoś online przez PUE ZUS – kara do 5 000 zł |
| Umowa z własnym pracownikiem bez ZUS | Z własnym pracownikiem = pełne składki jak etat. Brak ZUS tylko dla osób niebędących pracownikami |
| Umowa na czynności ciągłe („obsługa”, „opieka”) | To zlecenie, nie dzieło. ZUS przekwalifikuje i naliczy zaległe składki + odsetki |
ZUS zakwestionował umowę: ZUS może przekwalifikować na zlecenie i naliczyć zaległe składki za 5 lat + odsetki. Klucz: konkretny rezultat + protokół odbioru.
US zakwestionował 50% KUP: Dzieło musi być utworem w rozumieniu prawa autorskiego. Umowa musi zawierać klauzulę o przeniesieniu praw + pola eksploatacji.
Jak odstąpić od umowy: Umowy o dzieło nie można wypowiedzieć. Można: odstąpić (art. 631, 635, 636, 644 KC) lub rozwiązać za porozumieniem stron.
Dwie osoby fizyczne (bez firmy): Wykonawca sam rozlicza podatek (PIT-36). Zamawiający nie wystawia PIT-11. RUD nadal wymagany.
Umowę o dzieło zawiera się, gdy współpraca dotyczy konkretnego rezultatu.
| Sytuacja | Umowa o dzieło? | Uwagi |
|---|---|---|
| Projekt graficzny logo (3 warianty) | TAK | Rezultat + prawa autorskie = 50% KUP |
| Napisanie artykułu / tekstu | TAK | Utwór = 50% KUP (z przeniesieniem praw) |
| Bieżąca obsługa księgowa | NIE – zlecenie | Czynność ciągła, nie rezultat |
| Wykonanie mebla na zamówienie | TAK | Rezultat materialny – 20% KUP (brak praw autorskich) |
| Nauka języka / korepetycje | NIE – zlecenie | Staranne działanie, nie rezultat |
| Dzieło z własnym pracownikiem | TAK (ale pełne ZUS) | Składki jak etat – mniej opłacalne |
Trzy formy współpracy – różne zasady.
| Kryterium | Umowa o dzieło | Umowa zlecenie | Umowa o pracę |
|---|---|---|---|
| Charakter | Rezultat (konkretne dzieło) | Staranne działanie (czynność) | Stosunek pracy (podporządkowanie) |
| ZUS | NIE (wyjątek: z pracodawcą) | TAK (obowiązkowe) | TAK (pełne) |
| KUP | 20% lub 50% (prawa autorskie) | 20% lub 50% | Ryczałt pracowniczy (250/300 zł/mc) |
| Minimalne wynagrodzenie | NIE dotyczy | Minimalna stawka godzinowa | Minimalne wynagrodzenie krajowe |
| Podstawa prawna | KC art. 627–646 | KC art. 734–751 | Kodeks pracy |
| RUD do ZUS | TAK (7 dni) | NIE (już oskładkowane) | NIE (już zgłoszone do ZUS) |
Wzór umowy o dzieło – 8 kluczowych parametrów.
Nazwa dokumentu: Umowa o dzieło. Wzór formularza.
Forma: Dowolna (ustna lub pisemna). Pisemna ZALECANA dla celów dowodowych.
ZUS: Brak składek (co do zasady). Wyjątek: z własnym pracodawcą = pełne ZUS. Zgłoszenie RUD w 7 dni (kara do 5 000 zł).
Podatek: 12% (skala). KUP 20% (standard) lub 50% (prawa autorskie, limit 120 000 zł/rok). Do 200 zł = zryczałtowany 12% bez KUP.
Wynagrodzenie: Ryczałtowe (art. 632 KC) lub kosztorysowe (art. 629 KC). Brak stawki minimalnej.
Odstąpienie: Nie można wypowiedzieć. Odstąpienie: art. 631, 635, 636, 644 KC. Porozumienie stron.
Odpowiedzialność: Za wady dzieła (art. 637–638 KC). Rękojmia za wady.
Podstawa prawna: Art. 627–646 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm.).
Co do zasady nie. Wyjątek: umowa z własnym pracodawcą lub na jego rzecz = pełne składki. Obowiązek zgłoszenia RUD w 7 dni (ewidencyjny, nie oskładkowanie).
Gdy dzieło jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego i umowa zawiera klauzulę o przeniesieniu praw majątkowych z polami eksploatacji. Limit: 120 000 zł/rok.
Nie – forma ustna jest prawnie ważna. Ale pisemna jest ZDECYDOWANIE zalecana dla celów dowodowych (spory, kontrola ZUS/US).
Dzieło = konkretny rezultat (np. projekt, tekst, mebel). Zlecenie = staranne działanie (np. obsługa, opieka, sprzątanie). Dzieło bez ZUS, zlecenie ze składkami.
Umowy o dzieło nie można wypowiedzieć. Można: odstąpić (art. 631, 635, 636, 644 KC) lub rozwiązać za porozumieniem stron.
Wzór umowy o dzieło dostępny jest na portalu e-druki.pl w formatach PDF i DOCX (wersja standardowa i z przeniesieniem praw autorskich).
Strony umowy o dzieło mogą potrzebować powiązanych dokumentów.
RUD (Zgłoszenie umowy o dzieło do ZUS): obowiązkowe w 7 dni od zawarcia (online przez PUE ZUS).
Rachunek do umowy o dzieło: dokument potwierdzający wypłatę wynagrodzenia.
PIT-11: zamawiający (firma) wystawia wykonawcy do końca lutego.
Protokół odbioru dzieła: potwierdzenie wykonania – kluczowe przy kontroli ZUS.
Program fillup: Aplikacja do elektronicznego wypełniania formularzy i umów z weryfikacją danych.
Art. 627–646 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061, z późn. zm.) – umowa o dzieło, wynagrodzenie, odstąpienie, odpowiedzialność za wady.
Art. 36 ust. 17 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.) – obowiązek zgłoszenia umowy o dzieło na formularzu RUD w 7 dni.
PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz – przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.
Pamiętaj, że podpisując dokument, kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz został zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.
Poniższa tabela przedstawia 10 kluczowych pojęć związanych z umową o dzieło.
| Pojęcie | Wyjaśnienie |
|---|---|
| Umowa o dzieło | Umowa cywilnoprawna, w której wykonawca zobowiązuje się do wykonania konkretnego rezultatu, a zamawiający do zapłaty (art. 627 KC). |
| Umowa rezultatu | Dzieło = konkretny efekt (nie czynność). Odróżnia się od zlecenia (umowy starannego działania). |
| RUD | Zgłoszenie umowy o dzieło do ZUS – obowiązkowe w 7 dni od zawarcia (od 1.01.2021). Ewidencyjne, nie oskładkowanie. |
| KUP 20% / 50% | Koszty uzyskania przychodu: 20% (standard) lub 50% (przeniesienie praw autorskich, limit 120 000 zł/rok). |
| Prawa autorskie | Przeniesienie praw majątkowych do utworu – warunek zastosowania 50% KUP. Wymaga klauzuli + pól eksploatacji. |
| Protokół odbioru | Dokument potwierdzający wykonanie i odbiór dzieła – kluczowy dowód przy kontroli ZUS/US. |
| Art. 644 KC | Zamawiający może odstąpić od umowy w każdym momencie, płacąc wynagrodzenie za wykonaną część (minus oszczędności). |
| PIT-11 | Informacja podatkowa – zamawiający (firma) wystawia wykonawcy do końca lutego roku następnego. |
| Przekwalifikowanie przez ZUS | ZUS może uznać umowę o dzieło za zlecenie i naliczyć zaległe składki za 5 lat + odsetki. |
| Wynagrodzenie ryczałtowe / kosztorysowe | Ryczałt = stała kwota (art. 632 KC). Kosztorys = wg faktycznych kosztów (art. 629 KC). |
Art. 627 – 646 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. 1964, nr 16, poz. 93 ze zm.)
PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz - przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.
Pamiętaj, że podpisując dokument kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz zastał zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.
Dołącz do programu resellerskiego i zostań specjalistą od przyjaznych formularzy, e-deklaracji i e-administracji, ponieważ fillup to formalności wypełnione.