Dziennik Gazeta Prawna

Formularz SD-Z2 – Zwolnienie z podatku od darowizny i spadku. Darmowy wzór do pobrania

Formularz SD-Z2 – Zwolnienie z podatku od darowizny i spadku
4.7(1586)
263 583
Wersja: 6
Obowiązuje od 01.01.2016

Specyfikacja techniczna formularza SD-Z2

Wersja formularzaSD-Z2 – obowiązuje od 1 stycznia 2020
Liczba sekcji8 sekcji (A-H) • ~25 pól do wypełnienia
Czas wypełnienia5-8 minut (darowizna prosta) • 15-20 minut (spadek wieloosobowy)
Format2 strony A4 (papier) • Format elektroniczny (bez limitu znaków)
Kompatybilność✓ fillup API  ✓ e-Urząd Skarbowy  ✓ Portal Podatkowy
AutoryzacjaProfil Zaufany • mObywatel • Kwota przychodu z PIT
Formaty eksportuXML (dla programistów) • PDF (archiwizacja) • Wysyłka online
Potwierdzenie wysłaniaUPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru) – zachowaj do kontroli

Kluczowe informacje formularza SD-Z2

  • Formularz SD-Z2 obowiązuje od 2020 roku i pozwala na całkowite zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla grupy zerowej podatkowej (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha).
  • Termin złożenia to 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego – jest to termin zawity (nie można go przywrócić), przekroczenie o jeden dzień = utrata zwolnienia i obowiązek zapłaty podatku.
  • Darowizny pieniężne wymagają obowiązkowego przelewu bankowego lub przekazu pocztowego – gotówka wyklucza zwolnienie (brak śladu transakcji).
  • Notariusz sam przesyła zgłoszenie przy darowizna nieruchomości – nie musisz składać SD-Z2 samodzielnie.
  • Teściowie, zięciowie i synowe NIE należą do grupy zerowej – mimo I grupy podatkowej muszą złożyć SD-3 i zapłacić podatek 3-7%.

Czym jest formularz SD-Z2?

Formularz SD-Z2 to oficjalne zgłoszenie o nabyciu majątku składane do naczelnika urzędu skarbowego w celu uzyskania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Dokument ten jest niezbędny, aby nabycie spadku lub darowizny wewnątrz najbliższej rodziny pozostaje neutralne podatkowo.

Aktualna wersja numer 6 obowiązuje dla wszystkich nabyć majątkowych zarejestrowanych od 1 stycznia 2020 roku. Zgłoszenie stanowi sformalizowaną informację o przepływie majątku, takim jak darowizna pieniężna, nieruchomość, samochód, udziały w spadku czy przedmioty wartościowe.

Wypełnienie druku jest obowiązkowe zawsze, gdy wartość majątku otrzymanego od jednej osoby w ciągu 5 lat przekracza kwotę wolną od podatku dla I grupy podatkowej (obecnie 36 120 zł dla lat 2024-2025).

Do czego służy formularz SD-Z2?

Głównym zadaniem formularza SD-Z2 jest zabezpieczenie podatnika przed koniecznością zapłaty podatku od spadków i darowizn. Prawidłowe złożenie zgłoszenia pozwala zachować pełną wartość nabytego majątku bez względu na jego rynkową cenę.

Dokument służy do zgłaszania nabycia z tytułu:

  • Darowizny lub polecenia darczyńcy (przekazanie majątku za życia)
  • Dziedziczenia i zapisów testamentowych (nabycie spadku)
  • Zachowku (roszczenie o udział w spadku)
  • Nieodpłatnego zniesienia współwłasności (podział majątku bez ekwiwalentu)

Ważne: Złożenie druku informuje urząd skarbowy, że transakcja spełnia warunki art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Bez tego dokumentu urząd potraktuje nabycie jako podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Kto musi złożyć formularz SD-Z2?

Zgłoszenie SD-Z2 składają osoby z tzw. grupy zerowej podatkowej, które otrzymały majątek od najbliższej rodziny. Obowiązek ten powstaje, gdy wartość rynkowa nabycia od tej samej osoby przekroczyła kwotę wolną od podatku (36 120 zł) w bieżącym roku lub w okresie 5 lat poprzedzających.

Grupa zerowa – kto jest zwolniony z podatku?

✓ GRUPA ZEROWA – składasz SD-Z2✗ POZA GRUPĄ ZEROWĄ – składasz SD-3
• Małżonek• Dzieci (w tym adoptowane)• Wnuki i prawnuki• Rodzice• Dziadkowie i pradziadkowie• Rodzeństwo (w tym przyrodnie)• Pasierb• Ojczym i macocha• Teść i teściowa• Zięć i synowa• Szwagier i szwagierka• Kuzyni i kuzyny• Wujkowie i ciotki• Osoby niespokrewnione

Wskazówka: Jeśli nabycie majątku następuje u notariusza (np. darowizna mieszkania), notariusz samodzielnie przesyła dane do urzędu – podatnik jest zwolniony z wysyłki SD-Z2.

Termin złożenia SD-Z2: 6 miesięcy – konsekwencje opóźnienia

Na złożenie formularza SD-Z2 masz 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jest to termin zawity, co oznacza, że jego przekroczenie skutkuje natychmiastową utratą prawa do zwolnienia z podatku.

Kiedy zaczyna biec termin 6 miesięcy?

Tytuł nabyciaPoczątek biegu terminuPrzykład
Darowizna pieniężnaDzień otrzymania środków na kontoPrzelew 15.03.2025 → termin: 15.09.2025
Spadek (postanowienie sądu)Dzień uprawomocnienia się postanowieniaPrawomocność 10.04.2025 → termin: 10.10.2025
Spadek (akt notarialny)Dzień sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczeniaAkt 01.05.2025 → termin: 01.11.2025
Darowizna nieruchomości (notariusz)Nie musisz składać – notariusz zgłasza samZwolniony z obowiązku
Późniejsze powzięcie informacjiDzień, w którym dowiedziałeś się o nabyciuWymaga udokumentowania faktu

Krytyczne: Spóźnienie się o jeden dzień oznacza utratę prawa do zwolnienia. Urząd naliczy podatek na zasadach ogólnych dla I grupy podatkowej (3-7% w zależności od wartości). Terminu tego nie można przywrócić – wyjątek stanowią sytuacje losowe wymagające złożenia wniosku.

Jak wypełnić formularz SD-Z2 krok po kroku?

Prawidłowe wypełnienie SD-Z2 zapobiega wezwaniom do wyjaśnień i przyspiesza procedurę weryfikacji w urzędzie. Formularz jest podzielony na 8 sekcji (A-H), które należy uzupełniać zgodnie z dokumentami źródłowymi.

Sekcja A – Urząd skarbowy i data nabycia

Wskaż właściwy urząd skarbowy według miejsca zamieszkania nabywcy oraz datę nabycia majątku (np. data przelewu, data uprawomocnienia się postanowienia sądu).

Sekcje B i C – Dane nabywcy i darczyńcy/spadkodawcy

Podaj numery PESEL, nazwiska i adresy nabywcy oraz darczyńcy (lub spadkodawcy). W przypadku spadku konieczne jest podanie ostatniego adresu zamieszkania osoby zmarłej.

Część D – Tytuł nabycia

Zaznacz odpowiedni kwadrat określający tytuł nabycia: darowizna, dziedziczenie, zachowek lub nieodpłatne zniesienie współwłasności.

Sekcje F i G – Przedmiot nabycia i wartość

Opisz przedmiot nabycia (np. pieniądze, nieruchomość, samochód), podaj wartość rynkową oraz sposób przekazania (np. przelew bankowy, przekaz pocztowy).

Część H – Stopień pokrewieństwa

Wskaż stopień pokrewieństwa z darczyńcą/spadkodawcą, który jest podstawą do zastosowania zwolnienia podatkowego (np. syn, córka, małżonek, matka).

Jak uniknąć błędów w formularzu SD-Z2?

Błędy w zgłoszeniu SD-Z2 mogą prowadzić do odrzucenia wniosku o zwolnienie i nałożenia podatku. Kluczowe jest zachowanie rygoru dokumentacyjnego, zwłaszcza przy darowiznach pieniężnych.

Najczęstsze błędy:

❌ BŁĄD✓ PRAWIDŁOWO
Przekazanie pieniędzy w gotówce powyżej kwoty wolnejPrzelew bankowy lub przekaz pocztowy – obowiązkowy ślad transakcji
Wysyłka formularza po terminie 6 miesięcyZłożenie w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego
Błędne przypisanie osoby do grupy zerowej (np. teść)Sprawdzenie tabeli grupy zerowej – teść/teściowa składają SD-3
Brak dokumentacji przelewuPrzechowywanie potwierdzenia przelewu – urząd może zażądać
Pomyłka w numerze PESEL darczyńcy/nabywcyWeryfikacja PESEL przed wysłaniem formularza

Wskazówka: Przed wysyłką sprawdź poprawność numeru PESEL oraz datę powstania obowiązku podatkowego. Pamiętaj, że dla darowizn pieniężnych od rodziców warunkiem koniecznym jest przelew na konto obdarowanego lub przekaz pocztowy.

Rozwiązywanie problemów – co zrobić, gdy:

  • Urząd odrzucił SD-Z2? Złóż wniosek o przywrócenie terminu (tylko w przypadku siły wyższej, np. długotrwała choroba, hospitalizacja). Dołącz dokumentację medyczną lub inne dowody.
  • Popełniłeś błąd w już wysłanym formularzu? Złóż formularz ORD-ZU (uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji) wraz z poprawnym SD-Z2. Pamiętaj, że korekta musi zostać złożona w ciągu 6 miesięcy od pierwotnego terminu.
  • Minął termin 6 miesięcy, a byłeś chory/w szpitalu? Złóż wniosek o przywrócenie terminu wraz z zaświadczeniem lekarskim. Urząd rozpatrzy wniosek indywidualnie – przywrócenie terminu nie jest automatyczne.
  • Nie masz potwierdzenia przelewu? Wystąp do banku o duplikat historii transakcji. Bez dowodu przelewu urząd może uznać darowiznę za nieudokumentowaną.

Gdzie i jak złożyć zgłoszenie SD-Z2 online?

Złożenie SD-Z2 online to najszybsza metoda dopełnienia formalności bez wychodzenia z domu. Elektroniczne zgłoszenie posiada tę samą moc prawną co dokument papierowy i jest automatycznie weryfikowane pod kątem kompletności danych.

Dostępne platformy do wysyłki elektronicznej:

  • Program fillup – ułatwia wypełnienie pól i wysyła dane bezpośrednio do Ministerstwa Finansów. Dostępny na Windows, macOS i Linux.
  • Portal e-Urząd Skarbowy – dostępny po zalogowaniu Profilem Zaufanym lub mObywatel. Umożliwia wysyłkę formularza i śledzenie statusu sprawy.
  • Portal Podatkowy – oficjalna platforma Ministerstwa Finansów z dostępem do wszystkich formularzy podatkowych.

Autoryzacja: Do podpisania dokumentu wystarczy Profil Zaufany, aplikacja mObywatel lub autoryzacja kwotą przychodu z roku poprzedniego (z PIT). Dowodem poprawnego złożenia dokumentu jest UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru), które należy zachować na wypadek kontroli skarbowej.

Porównanie: SD-Z2 vs SD-3 – który formularz wybrać?

KryteriumSD-Z2 (zgłoszenie)SD-3 (deklaracja)
Dla kogo?Grupa zerowa: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macochaPozostali z I grupy (teść, synowa) + II i III grupa podatkowa
Podatek0% – pełne zwolnienie3-7% dla I grupy, 7-12% dla II, 12-20% dla III
Termin6 miesięcy od nabycia1 miesiąc od nabycia
Konsekwencje spóźnieniaUtrata zwolnienia → podatek 3-7%Sankcje + odsetki karne
Wymóg przelewuTAK – obowiązkowy dla darowizn pieniężnych powyżej kwoty wolnejZalecany (dowód transakcji)

Scenariusze użycia – kiedy składasz SD-Z2?

SytuacjaFormularzTerminStatus podatkowy
Darowizna 50 tys. zł od matki (przelew)SD-Z26 m-cyZwolniony
Darowizna 50 tys. zł od teściaSD-31 m-cPodatek 3%
Spadek po ojcu – postanowienie sąduSD-Z26 m-cy od uprawomocnieniaZwolniony
Darowizna mieszkania od rodziców (notariusz)Brak (notariusz wysyła)Zwolniony
Darowizna 30 tys. zł gotówką od matkiBrak zwolnieniaGotówka = brak zwolnienia

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy muszę płacić podatek od darowizny od rodziców?

Nie, darowizna od rodziców jest zwolniona z podatku, jeśli złożysz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Przy kwotach powyżej limitu kwoty wolnej (36 120 zł) musisz posiadać potwierdzenie przelewu bankowego lub przekazu pocztowego.

Czy formularz SD-Z2 można złożyć przez Internet?

Tak, zgłoszenie można wysłać przez e-Urząd Skarbowy, program fillup lub Portal Podatkowy. Autoryzacja odbywa się przez Profil Zaufany, mObywatel lub dane przychodowe z PIT.

Co się stanie, jeśli spóźnię się ze złożeniem SD-Z2 o jeden dzień?

Spóźnienie oznacza utratę prawa do zwolnienia. Urząd naliczy podatek na zasadach ogólnych dla I grupy podatkowej (3-7%), a terminu tego nie można przywrócić (z wyjątkiem siły wyższej).

Czy darowizna od teściów pozwala na złożenie SD-Z2?

Nie, teściowie nie należą do grupy zerowej. W tym przypadku należy złożyć deklarację SD-3 i zapłacić podatek (3-7%), mimo przynależności do I grupy podatkowej.

Czy do zgłoszenia SD-Z2 muszę dołączyć potwierdzenie przelewu?

Nie ma obowiązku dołączania potwierdzenia do formularza, ale należy je przechowywać. Urząd skarbowy może zażądać dowodu przelewu podczas weryfikacji zgłoszenia.

Czy można złożyć SD-Z2 po terminie, jeśli byłem chory?

Tak, można złożyć wniosek o przywrócenie terminu wraz z zaświadczeniem lekarskim lub innym dowodem siły wyższej (np. długotrwała hospitalizacja). Urząd rozpatrzy wniosek indywidualnie – przywrócenie nie jest automatyczne.

Checklista przed wysyłką SD-Z2 – co sprawdzić?

  1. Sprawdź, czy jesteś w grupie zerowej (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha).
  2. Upewnij się, że termin 6 miesięcy nie upłynął (licząc od dnia przelewu, uprawomocnienia się postanowienia lub sporządzenia aktu).
  3. Posiadasz potwierdzenie przelewu bankowego lub przekazu pocztowego (dla darowizn pieniężnych).
  4. Weryfikujesz poprawność numerów PESEL (nabywcy i darczyńcy/spadkodawcy).
  5. Uzupełniłeś wszystkie obowiązkowe pola w sekcjach A-H.
  6. Wybrałeś właściwy urząd skarbowy (według miejsca zamieszkania nabywcy).
  7. Podpisałeś formularz elektronicznie (Profil Zaufany, mObywatel lub kwota przychodu).
  8. Zachowałeś UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru) na wypadek kontroli.

Powiązane formularze i narzędzia

Osoby wypełniające SD-Z2 często potrzebują również:

  • SD-3 – deklaracja dla osób poza grupą zerową (teść, teściowa, synowa, zięć, osoby niespokrewnione)
  • ORD-ZU – korekta zgłoszenia SD-Z2 (gdy popełniłeś błąd w już wysłanym formularzu)
  • Kalkulator podatku od darowizny – sprawdź, ile wyniesie podatek dla I, II i III grupy podatkowej
  • Wniosek o interpretację podatkową – uzyskaj oficjalną odpowiedź od urzędu skarbowego w skomplikowanych przypadkach
  • Wniosek o przywrócenie terminu – złóż, jeśli przekroczyłeś 6 miesięcy z powodu siły wyższej

Podstawa prawna

Art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86, z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2060).

Nota prawna

PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz – przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.

Pamiętaj, że podpisując dokument kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz został zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.

Słowniczek pojęć – terminologia podatkowa

PojęcieWyjaśnienie
Grupa zerowaNajbliższa rodzina zwolniona z podatku: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha. Składają SD-Z2 zamiast SD-3.
Termin zawityTermin, którego nie można przywrócić po upływie (z wyjątkiem siły wyższej). W przypadku SD-Z2 to 6 miesięcy – przekroczenie = utrata zwolnienia.
Obowiązek podatkowyMoment, w którym powstaje zobowiązanie do zapłaty podatku lub zgłoszenia nabycia. Dla darowizny = dzień otrzymania, dla spadku = uprawomocnienie się postanowienia.
UPOUrzędowe Poświadczenie Odbioru – elektroniczne potwierdzenie złożenia dokumentu w systemie e-Urząd Skarbowy. Dowód wysłania formularza.
Kwota wolna od podatkuDla I grupy podatkowej: 36 120 zł (lata 2024-2025). Jeśli wartość darowizny/spadku w ciągu 5 lat przekroczy tę kwotę, obowiązuje zgłoszenie SD-Z2.
DarczyńcaOsoba przekazująca majątek w formie darowizny (w odróżnieniu od spadkodawcy – osoby zmarłej, po której dziedziczymy).
NabywcaOsoba otrzymująca majątek (obdarowany lub spadkobierca). To nabywca składa formularz SD-Z2.
ZachowekRoszczenie najbliższej rodziny o udział w spadku, gdy została pominięta w testamencie. Również podlega zgłoszeniu SD-Z2.
ORD-ZUFormularz uzasadnienia przyczyn korekty deklaracji. Składany wraz z poprawionym SD-Z2, jeśli popełniłeś błąd w pierwotnym zgłoszeniu.

Podstawa prawna

Art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2060).

Nota prawna

PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz - przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.

Pamiętaj, że podpisując dokument kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz zastał zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.

Formularz SD-Z2 – Zwolnienie z podatku od darowizny i spadku
Wersja: 6
Obowiązuje od 01.01.2016
Bezpłatny
on-line
e-wysyłka
Eksport do XML
Eksport do PDF

Zostań resellerem fillup

Dołącz do programu resellerskiego i zostań specjalistą od przyjaznych formularzy, e-deklaracji i e-administracji, ponieważ fillup to formalności wypełnione.